Yəhudi Xəbər Portalının dəstəyi ilə yaradılmış xüsusi layihə · Biz Azərbaycanı — Vətənimizi, onun insanlarını, mədəniyyətini, tarixini və bənzərsiz rəngarəngliyini səmimi qəlbdən sevirik.
Başlanğıc

Bioqrafiya

Mədənlərdə adi fəhlədən məşhur qazma ustasına qədər.

Муртуза Мухтаров
Murtuza Muxtarov1855–1920 · Bakı
Başlanğıc

Kasıb kəndin oğlu

Murtuza Muxtarov təxminən 1855-ci ildə Bakı yaxınlığındakı Əmircan kəndində kasıb ailədə doğulub. Nə sərvəti, nə təhsili vardı — yalnız əlləri, inadı və təbii ağlı. Çox gənc ikən o, neft mədənlərinə adi fəhlə kimi işə getdi.

Mədənlərdə o, öz çağırışını tapdı. Diqqətli və zəhmətkeş Muxtarov qazma maşınlarının quruluşuna baş vurur, özü öyrənir — və tədricən Bakının ən hörmətli qazma ustalarından birinə çevrilirdi. Fəhləlikdən mühəndisliyə yolu o, diplomsuz, yalnız təcrübə və istedadla keçdi.

Mərhələlər

Həyat boyu

≈1855
Əmircanda doğuluş
Gələcək maqnat Bakı yaxınlığındakı Əmircan kəndində kasıb ailədə dünyaya gəlir (bəzi mənbələrdə doğum ili — 1857).
Gənclik
Neft mədənlərində
Çox gənc ikən Muxtarov neft mədənlərinə adi fəhlə kimi gedir və tədricən qazma işini mənimsəyir.
1890
Öz qazma firması
Ən yaxşı qazma ustalarından birinə çevrilən Muxtarov öz qazma şirkətini açır.
1895
Buruğa patent
O, metal ştanqlı qazma buruğu yaradır və ona müəlliflik şəhadətnaməsi alır; «Bakı qazma sistemi» dünya şöhrəti qazanır.
1911–1912
Liza üçün saray
Memar Józef Ploškonun layihəsi ilə Muxtarov qotika üslubunda dəbdəbəli saray tikir — həyat yoldaşı Liza Tuqanovaya hədiyyə.
28.04.1920
Faciəli son
Sovet hakimiyyətinin gəlişi ilə Muxtarov öz evində ölür, onu təhqirə verməyə razı olmur.
Mühəndis

Bakıdan ixtiraçı

Muxtarovun əsas işi qazma idi. O, qazma avadanlığına bir neçə patent aldı, metal ştanqlı qazma buruğu isə öz dövrü üçün bir sıçrayış oldu. «Bakı qazma sistemi» mədənlərdə tətbiq olundu və ona Azərbaycanın hüdudlarından çox uzaqda tanınma gətirdi. XX əsrin əvvəlinə müəssisəsində təxminən 2500 fəhlə çalışırdı.

Yüksəliş

Zəhmətlə qazanılan sərvət

Muxtarovun sərvəti miras deyildi — o, onu özü, bacarığı və inadı ilə qazandı. Yeni qazma texnologiyalarına sərmayə qoyur, işini genişləndirir, villalar və evlər tikirdi. Lakin zirvəyə qalxaraq o, köklərini və həmyerlilərini xatırlayan insan olaraq qaldı.

O, sərvəti miras almadı — onu torpaqdan öz əlləri və ağlı ilə çıxardı.
Bioqrafiya haqqında